موانع بیرونی اتحاد مسلمين

1. اختلاف مباني مذهبي و كلامي
اختلاف مباني مذهبي و كلامي، يكي از مهم ترين عوامل تنازع صاحب نظران تقريب و مخالفان آن است. مخالفان، بيش تر مباني فكري خود را با استناد به برخي روايات و تمسك به ظاهر آنها سامان داده اند و با اين روش مي كوشند دلسوزان وحدت اسلامي را خلع سلاح كنند.
آيا همه اين روايات، صحيح است يا خير؟ و بر فرض صحت سند، دلالت روشني بر مقصود و برداشت آنها وجود دارد؟ اينها سؤالهايي است كه آنان بايد پاسخ دهند؛ اما در مجموع نمي توان منكر شد كه پذيرش و پايبندي به ظاهر برخي احاديث، پيامدي جز تأييد مباني مخالفان تقريب در پي نخواهد داشت. در نتيجه، نقد، بررسي و چاره جويي از ظواهر حساسيت برانگيز اين دسته از روايات، ضروري مي نمايد. اين دسته از احاديث كه البته از احاديث آحاد (خبر واحد) نيز مي باشد، در قالبهاي مختلفي رسيده و عناوين متعددي را از جوامع روايي به خود اختصاص داده است.¹